Turkish (Turkiye)English (United Kingdom)

İlaç Tedavisi

Bu bölümde saç dökülmesinin tedavisinde klinik olarak etkili olduğu düşünülen ilaçlar yer alacaktır. Bu ilaçlar mutlaka doktor tavsiyesi ile kullanılmalıdır.

MİNOXİDİL

Minoxidilin  FDA’nın saç dökülmesi tedavisi için onayladığı ilk ilaçtır. Minoxidil’in solusyon ve köpük formları bulunmaktadır ve direk olarak kafaya uygulanır. Günümüzde reçetesiz olarak da alınabilmektedir

Minoxidil kan basıncı ilacı olan ve tablet formunda bulunan Minoxidil  ilacından geliştirilmiştir. Minoxidil  kullanan hastaların vücutlarında kıllanma görülmüştür ve minoksidilin  direk kafaya uygulanırsa saçların uzamasını sağlayacağı düşünülmüştür.

Çalışmalarda Rogaine (Minoksidil içeren bir preparat) direk olarak tepe kısmına uygulanmıştır bu yüzden de sadece bu bölgede etkili olduğuna dair yanlış bir görüş vardır. Minoksidil  tepe kısmında çok etkili olsa da diğer bölgelerde de etkilerini göstermektedir. Fakat bölge tamamen kel ise etkili olamamaktadır. En iyi sonuçlar 5 ay ile 2 yıl arasında görülmektedir. Minoxidil  kullanan hastalarda saç dökülmesi az miktarda da olsa devam etmektedir.

Minoxidilin  çalışma mekanizması tam olarak bilinmemektedir fakat ilacın saç folikülü büyüme döngüsününün süresini uzattığı bilinmektedir. Bu durum miniatürize olmuş saçın uzamasını ve çapını artırarak etki eder.

Minoxidil  Kullanım Şekli

 

Minoxidil  günde iki kere uygulanmalıdır. İlaç tedavisi sadece kafaya direk olarak uygulandığında etkisini göstermektedir ve etkileri sadece uygulanan bölgelerde görülmektedir. Bu yüzden eğer dökülme varsa kafanın ön kısmına da uygulanması çok önemlidir.
%5 lik formülasyonu % 2’lik solüsyondan iki kat daha etkilidir, fakat içerisinde propylene glycol olduğundan saçlarda sertleşmeye ve taranmada zorluklara neden olabilir. Gece yatarken %5lik solüsyonu gündüz ise %2lik solüsyonu kullanarak bu problemi çözebilirsiniz. Minoksidil kullanmaya başladığınızda etkilerini 6-12 ay içerisinde göreceksiniz. Ayrıca bu ilaç mevcut olan saçların kalınlaşmasınıda sağlamaktadır. Sac köklerinin tükendiği tamamen açık bölgelerde yeni saç çıkarmamaktadır bu tip durumlarda sac ekimi kalıcı çözüm olur. .

 

Kadınlarda Minoksidil Kullanımı

Bayanlar için sadece %2 lik solüsyonun kullanımı uygundur. Kadınlar yan etkilere karşı daha hassas bir bünyeye sahip olduklarından dolayı, kadınlarda hipotansiyona neden olabilir. Ayrıca kadınlarda uygulanan bölgede alerji görülmesi çok erkeklere göre daha muhtemeldir. Bu yan etki 5%’lik ürün ile daha fazla artacağından henüz FDA bu dozun kadınlarda kullanımına onay vermemiştir. Ayrıca kadınlarda yüz bölgesinde kıllanmaya neden olabilir. Tedavi bırakıldıktan sonra kıllar dökülsede, bazı kılların lazer epilasyon ile alınması gerekebilir ( bkz. lazerepilasyonankara). İlacın şakaklara ve alın bölgesine uygulanmamasına dikkat edilerek bu durum çözülebilir. %5lik solusyon kullanıldığında bu yan etkilerin görülmesi daha muhtemeldir.

FİNASTERİDE

Erkek tipi saç dökülmesi ya da Androgenetik alopesi (kalıtımsal erkek tipi saç dökülmesi) ön, üst ve tepe bölgesinde bulunan saç foliküllerinde dihidrotestestesteron (DHT ) etkilerinden kaynaklanmaktadır. DHT saç büyümesini ya da saç döngüsünü yavaşlatarak foliküllerde minyatürleşmeye neden olur. Bu saçlar yavaş yavaş kısalmaya ve incelmeye başlar ve en sonunda saçlar tamamen dökülür.( erkeklerde saç dökülmesinin nedenleri konusuna bakınız.)

DHT testestesterondan 5-alfa reduktaz enzimiyle oluşmaktadır. Finasteride 5-alfa reduktaz enziminin oluşmasını önler. Şekil de saç folikünündeki testestesteronun DHT ye dönüşmesini göstermektedir.

 

Finasteride'in etiket ismi olun saç dökülmesinin önlenmesi için FDA tarafından onaylanmıştır.

 

Finasteride, kafa derisindeki ve kafadaki DHT seviyesinin düşmesini sağlar ve bu faktörlerle bağlantılı olarak bu durumun etkileri önemli bir miktarda hissedilir. Finasteride  DHT seviyesini yaklaşık %70 oranında azaltmaktadır. Serum testestesteron seviyesi %9 oranında artmaktadır fakat bu normal orandadır.

Finasteride  ilacı ilk basta prostat tedavisinde kullanılıyordu fakat şans eseri saç dökülmesindede etkili olduğu bulundu. Bu gerçeği 1974 de McGinley Dominic Cumhuriyetinde salinas kasabasındaki erkek çocuklarında incelemiştir. Bu çocuklarda 5-alfa reduktazı az miktarda vardır. Ayrıca onlarda DHT seviyesi çok azdır ve ömürleri boyunca prostat hastası olamamış ve saç dökülmesi problemi yaşamamışlardır.

Araştırmacılar 5-alfa redüktaz enzimini oluşumunu önleyecek bir ilaç bulmak zorunda kalmışlardır. Daha sonra bu ilacı hem prostatın ilerlemesini hemde saç dökülmesini önlemek için kullanmışlardır. Bu ilaç üzere 50 yaş üstü erkeklerde prostat ilerlemesini durdurmak amacı ile Finasteride 5-mg etiket ismi Proscar olmak FDA tarafından onaylanmıştır. Beş yıl sonra FDA finasteride  1-mg saç dökülmesi tedavisinde onaylamıştır.

 

Yapılan çalışmalar finasteride  alan kişilerin %90 ında saç dökülmesini durduğunu ve mevcut saçlarının korunduğunu göstermiştir. 5 yıl içersinde, Finasteride  tedavisi gören erkeklerin %48 inin saçlarında artma görülmüştür. %42 sinde sac dökülmesi ilerlememiş,%10 unda ise eskisine kıyasla hiçbir değişiklik olmamıştır.

 

Mukayese edildiğinde, Placebo tedavisi alan kişilerin %6 sının saçlarının uzadığı görülmüştür. % 19 unda hiçbir değişiklik olmazken %75 inde saç dökülmesi görülmüştür.

Finasteride  Kafanın Ön Kısmındaki Etkisi

Finasteride  ön ve tepe bölgesindeki saç dökülmesinin tedavisinde kullanılmaktadır. Finasteride'in ön bölgedeki dökülmeyi tedavi ettiğini gösteren veriler vardır.

Finasteride  Kullanım Şekli

Finasteride  günde bir defa yemeklerden önce veya sonra alınmalıdır. Finasteride  bir yıl kullanılmalıdır ve bu süre sonunda saç dökülmesinin durduğu ve yeni şaçların çıktığı görülmektedir. Finasteride  etkisini bir yılda göstermektedir. İlk altı ay içerisinde mevcut saçlarınızda incelme görebilirsiniz. Bu durum finasteride  etkisini gösterene kadar olan süreçte saç dökülmenizin devam etmesinden kaynaklanabilir. Minyatürleşen saçlarınızın dökülmesinden de kaynaklanabilir. Bu dönemde sabırlı olmak çok önemlidir. İlacın etkilerini görmek için en az bir yıl kullanmalısınız.

Finasteride  Yan Etkileri

1 mg’lık Finasteride herhangi bir yan etki oluşması beklenmez. 1 yıllık düzenli kullanımın sonunda deneklerin %3,8’inde cinsel isteklerde azalma olurken, Placebo tedavisi uygulanaların %2,1 inde bu durum görülmüştür. 5 yıllık çalışmadan sonra görülen yan etkiler şöyledir: cinsel isteklerde azalma (%0,3), ereksiyon problemi (%0,3), sperm sayısında düşme( %0,0)

İlaç kullanmaya başladıktan sonra zaman içerisinde cinsel isteklerde azalma olduğu saptanmıştır. Terapiyi bırakan hastaların tümünde, tedaviye devam edenlerin %58inde bu durum sona ermiştir. İlaç tedavisi kesildikten sonra, yan etkiler birkaç hafta içerisinde sona erecektir. Finasteride bırakıldığı zaman, sadece ilaç tedavisiyle çıkan saçlar dökülecektir.

Finasteride kullanan hastaların %0,4’ünde göğüslerde hassasiyet ya da büyüme görülebilir. Fakat bu durum çok az kişide görülmektedir. Diğer yan etkilerde ise büyütecek bir durum yoktur. İsilik, kaşıntı, kurdeşen, dudaklarda şişme, testislerde acı çok çok nadiren görülebilir.

Hamilelik Dönemine Dair Uyarı

Hamile olan veya ileride hamile kalabilecek bayanlar için Finasteride kullanımı uygun değildir. Bayanlar hamilelik döneminde ilaca dokunmaları sakıncalıdır çünkü ilacın doğacak erkek bebeklerin cinsel organında doğuştan sakatlıklara yol açtığı bilinmektedir. İlaç deri yoluyla vücuda sızabildiğinden, bütün Finasteride tabletleri geçirgen olmayan bir film tabakasıyla kaplanmıştır.

Finasteride tedavisi olan bir erkelerle cinsel ilşkide olan bir bayanın doğacak bebeğinde bir sorun olmaz.

Menapoz Dönemi Sonrası Finasteride Kullanımı

Merck menapoz dönemi sonrası bayanlara Finasteride nin etkilerini gösteren bir çalışma yapmıştır. Bir yıl sonunda, saç büyümesi görülmemiştir ve bu çalışma iptal edilmiştir. Bu durumun kadınlarda DHT enziminden çok aromatase enziminin etkilerinden kaynaklandığı bilinmektedir. Ayrıca bu durum menapoz döneminde bayanlardaki düşük DHT seviyesinden dolayı Finasteride ilacına karşı vücutlarının tepki vermemesinden kaynaklanmaktadır.

Finasteride Uzun Süreli Yararları ve Oluşabilecek Riskler

Finasteride'in etkileri saçların döküldüğü fakat mevcut saçlarında bulunduğu bölgede görülür. Tamamen kel alanda hiçbir etkisi görülmez. Saçların döküldüğü bölgede yeniden saçların çıkmasını sağlasa da, Finasteride aslında saç dökülmesinin azaltılmasında ya da durdurulmasında etkilidir. Sonuçlar genelde bir yıl içinde görülür, daha sonra ikinci yılda aynı şekilde kalır ve daha sonra etkileri azalır. Gerçekte etkisinin ne kadar sürdüğüne dair net bir bilgi olmasa da, hastalar 5 yıl ilaçın etkilerini gördüklerini söylemektedir.

İlaç kullanımı bırakıldığı zaman Finasteride etkileri de sona ermektedir. 2-6 ay içerisinde hastalar hiç ilaç kullanmamış gibi başladıkları yere geri döneceklerdir.

Finasteride ve Saç Ekimi

Finasteride sac ekimi ile kombine edilebilir. Kararı bu konuda uzman doktorunuz verecektir. Yaş, saç dökülmesinin miktarına bakılarak doktorunuz size bir çözüm yolu önerecektir.

İlacın Dozunu Artırma

En çok sorulan sorulardan biri de finasteride'in dozunu artırmaya yöneliktir. Normal şartlarda ilacın dozunu yükseltmesekte, dozu artırınca herhangi bir yan etkinin de görüleceğine dair bilimsel bir açıklama da yoktur. 5mg finasteride ile 1mg arasında bir fark olmadığı düşünülmektedir.

Finasteride Hasta Takibi

 

50 yaş ve üzeri erkekler Finasteride ilacını kullanmak için bir doktora yada üroloji bölümüne danışmalıdır. Ayrıca bu yaştaki erkeklerin prostat hastalığı için düzenli bir şekilde yıllık düzenli bir kontrolden geçmesi tavsiye edilir. 
Yukarıdaki bilgiler Finasteride kullanıp kullanmadığına bakılmaksızın uygun yaştaki her erkeğe tavsiye edilmektedir. Diğer öneriler doktorunuzun değerlendirmesine bağlıdır.

 

Finasteride  hakkında yanlış düşünceler

 

Yanlış: Bayanlar ilaca dokunamaz.
Gerçek: Sadece hamile bayanlar kırık tablete dokunmamalıdır. Ciltten emilimi mevcuttur.

 

 

Yanlış: Sadece tepe bölgesinde etkilidir.
Gerçek: Saçın olduğu hatta ön saç çizgisinde bile etkilidir.

 

 

Yanlış: Finasteride testestesteronu azaltır.
Gerçek: İlaç tedavisi testestesteron ( erkeklik hormonu ) azalmaz.

 

 

Yanlış: Cinsel yönden yan etkileri çok fazladır ve kalıcıdır.
Gerçek: Cinsel yönden yan etkileri %2 oranında görülmektedir ve ilaç tedavisi kesildiğinde yan etkileri yok olmaktadır

 

 

Yanlış: Bir erkek karısı hamileyken bu ilacı alırsa çocukta doğuştan sakatlıklara neden olmaktadır
Gerçek: Hamile bir bayanın Finasteride kullanan bir erkekle olan cinsel birlikteliği doğacak çocuğa zarar vermemektedir.

 

 

Yanlış: Finasteride aslında prostat için bir ilaçtır. Saç dökülmesini durdurmamaktadır.
Gerçek: Finasteride prostat ilacı olmakla birlikte saç büyümesini etkilediği sanş eseri bulunmuştur ve keşfedildiği günden beri saçların büyümesini sağladığı herkes tarafından bilinmektedir.

 

DUTASTERİDE

2002 yılında FDA prostat tedavisi için  ilacın kullanımı onaylamıştır. Fakat Dutasteride saç dökülmesi tedavisi için onaylanmamıştır.

Saç Büyümesindeki Etkileri

0.5 mg Dutasteride serum DHT’i %91, skalp DHT’i %54 oranında azaltır.Finasteride ise serum DHT’i %71, skalp DHT’i %38 oranında azaltmaktadır. Bu sonuçlara bakıldığında, androgenetik alopesi (kalıtımsal erkek tip saç dökülmesi)ya tedavisinde dutasteride,  finasterid'den daha etkilidir. Fakat, 5-alfa redüktazının saç foliküllerinde önemli bir miktarda olmadığından, dutasteridenin bu enzimin oluşmasını engellemesi düşünüldüğü kadar önemli değildir. Dutasteridenin etkileri serum DHT oranını düşürdüğü için hissedilmektedir.

2006 yılında Amerikan Dermatoloji Akademisinin gazetesinde yayınlanan Olsen ve arkadaşları dutasteridin finasterid'den üstün yanlarını gösteren bir çalışma yapmışlardır. (http://www.liebertonline.com/doi/abs/10.1089/153082001753231036)

SPRİNOLAKTON

Yüksek tansiyon da kullanılan bir ilaçtır. Tedavi genelde günde iki kere olmak üzere 25mg ile başlar. Vücuttan sodyum atılmasını sağlarken, potasyum miktarını koruyarak etki gösterir.

Potasyum seviyesi korunduğundan, kandaki potasyum miktarı da artacaktır ki bu durum tehlike oluşturabilir. Bu yüzden bu ilaç mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Spironolactone anti-androgenetik etkiye sahiptir ve kadınlarda saç dökülmesi tedavisinde kullanılır